Panay Impressies



Panay is een van de grotere eilanden in de westelijke Visayas. Vanuit toeristisch oogpunt is het veel minder bekend dan Boracay, een mini-eilandje maar wereldbekend vakantieparadijs, en Cebu waar erg veel wordt gedoken. Is dat een nadeel? Niet als je van rust houdt en de Filippijnen eens van een heel authentieke manier wilt bekijken! Zoals je op de hoofdpagina van deze website kunt zien is er erg veel te zien en te beleven op dit eiland. Maar wellicht is het voor de geinteresseerde lezer ook wel eens leuk om wat impressies op te doen van het gewone leven, bij de mensen thuis, weg van de toeristisch getinte plaatsen. Hierbij dus een paar plaatjes en belevenissen ...

Lokale visser op zijn boot
De beste tijd om naar dit gebied te komen is december t/m februari. Het is er dan droge tijd en nog niet zo erg warm. Heerlijk om langs het strand, baybay te wandelen en af en toe een duik te nemen. Het is absoluut niet nodig om in je dure badkleding rond te lopen want de Filippino's zelf duiken gewoon met T-shirt en korte broek de zee, dagat, in. Een heel goed idee want zo hoef je weinig mee te sjouwen en je natte kleding blijft nog zeker een half uur heerlijk koel. Een ander punt van praktische waarde is de bescherming tegen de tropische zon. Niet onbelangrijk als je een bleke Europeaan bent! Langs het strand kom je vaak vissers en vissersboten tegen. Alhoewel ze niet allemaal Engels spreken zijn ze erg vriendelijk en vertellen graag over hun boot en de vissen die ze gevangen hebben. Met een beetje geluk kun je een tonijn kopen, of misschien zelfs wel een glaasje tuba (cocos bier) met ze delen. Sterk spul, maar als je de smaak eenmaal te pakken hebt heel lekker. Bovendien is er maar weinig wat zo verbroedert als een alcoholische versnapering in combinatie met een glimlach bij mooi weer.

Mini-Boracay: rust en ruimte
Natuurlijk zijn er onder de 7,107 eilanden van de Filippijnen absolute juweeltjes te vinden. In het algemeen wordt Boracay daar toe gerekend. Persoonlijk ben ik er echter niet zo dol op. Het is er veel te druk, elke 10 meter wordt je toeristische rommel te koop aangeboden en de prijzen zijn er op Europees niveau. Nee, dan liever de serene rust en authenticiteit van een eiland als Malalison (de lokalen noemen het in Kiniray-a trouwens Mararisson). Je koopt op de markt in Culasi eerst wat barbecue benodigheden, huurt aan het strand een bootje dat je naar een van de vele baaien op het eiland brengt en vervolgens breng je de dag in de schaduw van de rotsen of bomen door. Je kunt er heerlijk snorkelen of duiken tussen de koraalriffen. Het koraal heeft het over de hele wereld moeilijk en wordt dus beschermd. Helaas is ook hier in het verleden met dynamiet gevist, maar rond Malalison is het nog steeds schitterend snorkelen tussen de riffen en de daar rondzwemmende vissen. Ook kun je de prachtig witte stranden verkennen door het eiland rond te wandelen (hier en daar is klimmen vereist) en in een vaak verlaten baai even verderop lekker wat te zwemmen.

Gezelschap onderweg
Op de Filippijnen is het uitzonderlijk om alleen te zijn. Er is altijd wel een familielid of kennis bij de hand om de eenzaamheid te verdrijven. En soms wordt zelfs de kanu (afkorting voor americano, uitdrukking voor blanken) in het gezelschap betrokken. Wandelaars kom je hier niet vaak tegen en dus hielden deze jonge dames me op weg naar huis uit school gezelschap. Deze meisjes waren veel te bescheiden om de algemene begroeting "Hey Joe!" (alweer een uitdrukking voor Amerikanen, maar dus ook voor andere blanke toeristen) tegen me te roepen. Omdat Engels de officiele tweede taal van de Filippijnen is, wisten ze toch al aardig met me te converseren. Leuker is het natuurlijk als je de lokale taal een beetje machtig bent. De eerste officiele taal is het Filippino, gebaseerd op Tagalog (gesproken in het zuiden van Luzon, de omgeving van Manila), maar op Panay zijn er verschillende accenten, zoals het Ilongo, Hiligaynon, Kiniray-a en misschien nog wel wat, die allemaal onder de noemer Visayan vallen. Helaas is er maar weinig op schrift gesteld hiervan, maar in de National Bookstore in grotere steden is er wel wat te vinden over Tagalog.

Vers sap uit een jonge kokosnoot
Na een paar uur wandelen is een verfrissing natuurlijk op zijn plaats. Je kunt natuurlijk overal langs de weg in de z.g. sari-sari winkeltjes een blikje frisdrank kopen, maar lekkerder is het om van de lokale producten te genieten. In veel restaurants verkopen ze bijvoorbeeld buko, jonge kokosnoot. Zonder suiker, kleurstoffen of andere nutteloze toevoegingen, heerlijk! Restaurants zijn hier ook meestal niet de wat stijvere gelegenheden zoals bij ons. Nee, ze zijn heel informeel en vaak helemaal open, zodat je volop van de frisse zeewind kunt blijven genieten. Naast rijst zijn vooral de gegrilde gerechten, met name manok (kip) en isda (vis) heel populair en lekker. Met de hygiene zit het bij deze open restaurants vaak wel goed, maar je moet wel blijven opletten. Vooral tubig (water), ook om de groente of salade mee te wassen, mag absoluut niet uit de kraan of de pomp komen en moet eerst 5 minuten worden gekookt. Denk overigens niet dat er in de Filippijnen weinig wordt gegeten. Porties zijn, zeker bij vrienden, familie en kennissen, gerust fors te noemen en men eet er het liefst 3 keer per dag een warme maaltijd. Snoepen doen ze ook. Wat dacht je van in suiker gefrituurde bananen, banana-cue, of een zoete van gecondenseerde melk gemaakte snoepjes die yimas heten. Voorzichtig voor je tanden (en je gewicht)! Alhoewel de overbekende Amerikaanse fast-food alleen in grote steden enige grond hebben weten te veroveren, zien we in Kalibo vooral de grill-restaurants en een lokale fast-food keten, Jollibee's. Ze hebben er niet alleen hamburgers en frites, maar ook lokale gerechten met rijst of pasta, zoals palabok.

Elke dorp heeft minstens een drumband
Wanneer je moe bent geworden van het rondlopen in al dat wilde natuurschoon en wanneer je voldoende cultuur hebt opgesnoven, dan wordt het tijd voor wat anders: het Dorpsfeest! We nemen u mee naar Sebaste in de provincie Antique, gelegen langs de westkust van Panay, maar elk dorp en elke stad heeft het. Sommigen zelfs meerdere keren per jaar. Het hangt natuurlijk van de streek en de grootte van de plaats af wat er allemaal te doen is, maar een ding is zeker: er is een drumband. Alle schoolkinderen, ouders en leraren worden opgetrommeld om mee te lopen. De straten worden versierd en met zoveel mogelijk kabaal wandelt de stoet door het dorp, op weg naar het dorpsplein, een overdekte sportplaats of een stadion. Vooral de majorettes en muzikanten zijn kleurrijk uitgedost en trotseren de tropische warmte in hun uniformen, compleet met hoofddeksel en plastic laarsjes. Deze optocht luidt het begin in van de andere festiviteiten. Natuurlijk is er een kerkdienst voor de patroonheilige en wordt er 's avonds een disco georganiseerd voor de jeugd en degenen die zich daar (terecht of niet) onder rekenen. Op een locatie centraal in het dorp, in Sebaste hebben ze de overdekte sportplaats, staan gigantische boxen opgesteld die het grootste gedeelte van de dag geluid voortbrengen, waarbij gezegd moet worden dat er maar weinig rekening wordt gehouden met de naaste buren. Ook herhaling van de diverse muziekstukjes wordt niet geschuwd. In de aanloop naar het feest, dat meestal een week lang duurt, moet de drumband natuurlijk oefenen. Met name de groepen jongens die Xylofoon spelen lijken er patent op te hebben om op voorheen rustige plekjes aan het strand te "tingelen" tot ze erbij neer vallen. Maar in het dorp zelf is het overdag gelukkig vrij rustig. Je kunt op je gemak langs de tijdelijke marktkraampjes annex kampeertentjes, wandelen en Filippijnse "chocolade" bandi kopen. In werkelijkheid komt er bij de bereiding ervan geen chocola aan te pas en is het een, smakelijk dat wel, mengsel van pinda's en een tussenprodukt bij de bereiding van rietsuiker, dat muscovado heet.

Lokale schonen strijden om de eer
In Sebaste worden vooral 's avonds hele leuke festiviteiten gepland. Zo is er een reunie van de Sebaste High School. Het bijzondere aan Sebaste is dat veel dorpelingen in Europa of Amerika werken en met regelmaat hun familieleden thuis bezoeken en dat combineren met deze reunie. Een ander fantastisch festijn is de Miss Sebaste verkiezing. Alle jongedames tussen de 16 en 25 mogen eraan meedoen en met steun van hun buurt, de Barangay, worden ze in mooie kleding gestoken. Goed dan, een kleine anecdote over het onderdeel waarbij de Contestants vragen in het Engels moeten beantwoorden, maar de lezer dient er wel rekening mee houden dat de dames nog erg jong zijn en dat Engels slechts hun derde taal, na Kiniray-a en Tagalog, is. De vraag aan een van de dames was: "Met welk lokaal produkt zou je Sebaste willen promoten in de wijde omgeving, het hele land of zelfs de wereld?". Op zich al helemaal geen makkelijke vraag natuurlijk en de Contestant was dan ook even stil. Na aanmoediging van het publiek en de moderator, zei ze: "ehhhh ... kokosnoten!". Het publiek moest even lachen om dit ludieke antwoord en zelfs de moderator was even uit het veld geslagen, maar die vroeg vervolgens: "En waarom dan wel kokosnoten?". Hier had de Contestant duidelijk niet op gerekend en viel helemaal stil. Haar eigen Barangay in het publiek probeerde haar op elke manier te helpen die ze voor handen hadden, en uiteindelijk zei ze schamper: "... Omdat we er veel van hebben!". Ondanks deze zeer vermakelijke sessie, is deze Contestant het niet geworden, maar het was in elk geval een schitterende avond geworden. Tevreden keerden we laat in de nacht huiswaarts.

Er kunnen er altijd nog wel een paar bij
Vervoer is wel even anders geregeld dan in Europa. Vooral goedkoop vervoer is esentieel voor het functioneren van de lokale economie. Daarom worden 100cc 2-takt motortjes omgebouwd tot zijspan door de lokale lasser en vervolgens multi-functioneel ingezet. Je ziet ze ter vervanging van onder andere taxi, vrachtwagen en bus. Helaas is een 2-takt weliswaar goedkoop te produceren, maar tevens een ramp voor je gezondheid, zodat langzamerhand steeds meer 4-takt motortjes (die veel minder roken en stinken) in het straatbeeld voorkomen. Als je een recordpoging wil meemaken, zoek dan een school of universiteit op en wacht tot deze uitgaat. De hele straat is dan vol met rokende, waggelende tricycles die beladen zijn met hele horden studenten. Een prachtig gezicht! Solo motoren zijn er ook, maar omdat je over het algemeen alleen tot 200cc kunt kopen en de kwaliteit van de weg nogal kan varieren zeg maar, zie je ze minder op de doorgaande wegen. Maar ook hier geldt: er kan er altijd nog wel eentje bij, zodat hele gezinnen van 4 of 5 personen zich per motor verplaatsen.

Kleurrijk vervoer
In de grotere steden en voor de langere afstanden worden de z.g. Jeepneys gebruikt. Ze zijn gebaseerd op het model van de na de 2e Wereldoorlog door de Amerikanen achtergelaten Willys Jeep, maar tegenwoordig worden ze door gespecialiseerde bedrijfjes gemaakt op basis van een licht vrachtwagen chassis. Ze zijn zeer kleurrijk versierd en, naast grote hoeveelheden chroom, vaak voorzien van een religieuze uiting. Zo zagen we er eens eentje die was voorzien van de spreuk "God's Gift", maar het uiterlijk van het ding deed vermoeden dat God's humeur op die dag niet zo best was geweest ... In de stad doet de chauffeur zijn werk in z'n eentje, waarbij het (wissel)geld door de andere passagiers gewoon wordt doorgegeven, maar normaal gesproken is er een conductor die het geld int en helpt de balen rijst, boekenkast of watermeloenen op het dak te bevestigen. Hoe meer klanten de Jeepney vervoert, hoe meer er wordt verdient en dus is overladen aan de orde van de dag. Gelukkig laten de wegen het meestal niet toe dat er te hard wordt gereden, want je moet er niet aan denken dat er met zo'n vol gevaarte wat gebeurt. Snelheidsbeperkingen zijn er nauwelijks en deze worden puur gedicteert door de omstandigheden: je snelheid is er omgekeerd evenredig met het gemiddeld aantal slapende honden, spelende kinderen en hoeveelheid te drogen rijst per vierkante meter wegoppervlak.

Hopelijk verzorgen ze 'm goed!
In Manila is er nog een andere vorm van vervoer die over de hele wereld steeds meer een toeristisch tintje heeft gekregen: paard en wagen. Gelukkig voor de dieren worden ze alleen nog maar ingezet in het historische centrum van de stad, Intramuros geheten, want anders zouden ze de hele dag tussen druk verkeer en uitlaatgassen hun werk moeten doen. Intramuros is verkeersluw gemaakt en de oude gebouwen en nauwe straten geven veel schaduw. Paarden- en dierenliefhebber die ik ben, was ik geen voorstander om er een ritje mee te maken, maar de druk van de vrouwelijk kant van het gezelschap deed me toestemmen. Echter onder een voorwaarde: ik zou het dier eerst grondig inspecteren op verzorging en als zou blijken dat het niet in orde was zouden we het niet doen. Ook de "driver" heb ik duidelijk geinformeerd over mijn plan en hij stemde toe. Wel keek hij heel vreemd op toen ik daadwerkelijk het paard, "Richard" geheten, de mond opende, de benen en hoeven controleerde en de huid grondig inspecteerde. Gelukkig was het beestje in goede conditie en kon de rit beginnen. Ook Fort Santiago is een bezoek meer dan waard omdat het een lange en rijke historie kent en gedeeltelijk als museum is ingericht. Het heeft zeker niet alleen gelukkige tijden gekend. Zo is niet alleen de Filippijnse nationale held Joze Rizal hier door de Spaanse koloniale macht geexecuteerd, maar werden ook honderden Amerikaanse en Filippijnse gevangenen aan het einde van de 2e Wereldoorlog door de Japanners neergeschoten. Tegenwoordig is het echter een heerlijk rustige locatie die uitzicht biedt op de Pasig rivier en de hoge gebouwen van het moderne Manila.

Hectiek en overvloedig aanbod in Robinson's
Er is nog een ander fenomeen in Manila dat de bezoeker wellicht niet zou verwachten en dat zijn de werkelijk gigantische winkelcentra (shopping malls) zoals Robinson's, SM Megamall, Ayala Centre etc. De ene is nog groter dan de andere. Letterlijk vele honderden grotere en kleinere winkels, en niet vergeten eetgelegenheden, zijn ondergebracht in gebouwen van 6 verdiepingen en diverse vleugels met liften, roltrappen, gewone trappen, vijvers, lichtshows, promenades en zelfs bioscopen, kortom, zo'n beetje alles wat de vaart der volkeren aan winkelcentra-inrichting heeft gebracht. Zien ze er van buiten nog redelijk strak en zakelijk uit, binnen wordt geen stijlelement overgeslagen om tot een modern en kleurrijk geheel te komen. Maar er zijn niet alleen vaste winkels. In Robinson's bijvoorbeeld worden de bredere gangen en de pleintjes in het midden gevuld met marktkraampjes waar vaak nep-artikelen als Rolex horloges en dure merken damestasjes voor een prikkie worden verkocht. Alle bekende merken (ook de echte) zijn vertegenwoordigd en vooral op gebied van kleding zijn er goedde deals te maken. Daarnaast zijn er nog de ambulante verkopers: dames die je voor een gratis verkooppraatje naar een cosmetica-centrum lokken, of de verkopers van de duurdere appartement gebouwen buiten de stad. Maar hoe dan ook, de sfeer is er gemoedelijk en allen zijn in voor een praatje, ook als je niks koopt.

De perfecte afsluiting van een schitterende dag
Weer teruggekeerd in de familiekring brengt men de avonden graag in elkaars gezelschap door. Oma's, ooms, tantes, neefjes en nichtjes komen langs, eten een hapje mee en het nieuws wordt uitgewisseld. In een dorp waar iedereen elkaar kent en de familie-relaties hecht zijn, weet iedereen tot in detail wie precies de achter-achterneef is van die aangetrouwde oudoom. Ondertussen kruipen de toeristen gezeten op de veranda, begeleid door concerten van krekels, af en toe onderbroken door de kreten van de taka hagedis (hij zegt letterllijk zijn naam), achter de kaart of struinen hun literatuur af op zoek naar de volgende prachtige stek op Panay. Maar hoe dan ook, aan het eind van de dag is het altijd goed relaxen met een glaasje rum-cola op basis van de overal (zeer goedkoop maar kwalitatief prima) aanwezige Tanduay Rhum. En als je dan een uitzicht hebt als hiernaast, dan weet je dat je een werkelijk geweldige vakantie hebt waarvan je hoopt dat er geen einde aan komt. Kortom beste lezer, de Filippijnen is een aanrader!





Heerlijke en natuurlijke vruchtenthee - Delicous natural fruit teas